Νίκος Χιδίρογλου: «Είναι δύσκολο να έρχεσαι αντιμέτωπος με τις μετριότητές σου»

Σοκάρεται με την αισθητική που επικρατεί τα τελευταία χρόνια.. Αγαπά τα βιβλία και ηρεμεί αγναντεύοντας το μπλε της θάλασσας, αφουγκραζόμενος τη φύση. Μεγαλωμένος από δύο υπέροχους γονείς, αναπολεί τα καλοκαίρια στην ειδυλλιακή Λισαβόνα, απ’ όπου καταγόταν η Πορτογαλίδα μητέρα του. Ο Νίκος Χιδίρογλου μας ανοίγει την ψυχή του και μιλά άφοβα για ό, τι συμβαίνει μέσα του και γύρω του. 

Γεννημένος στο εξωτερικό, όπως και πολυταξιδεμένος..Τι έχεις να πεις για τους νέους που ψάχνουν την τύχη τους εκτός Ελλάδος;

Αν δεν έχουν εναλλακτικές εδώ, πολύ καλά κάνουν. Δεν γίνεται επιστήμονες να εργάζονται εδώ για πενταροδεκάρες σε άσχετα αντικείμενα ή να είναι άνεργοι ή να κινδυνεύουν να μην εξελιχθούν. Ουδείς γνωρίζει ποια θα είναι η διάρκεια της κρίσης και πότε θα αρχίσει η ανάκαμψη. Καλό θα είναι να θυμόμαστε ότι και οι δικοί μας γονείς έφυγαν σε πάρα πολλές περιπτώσεις για τα ξένα. Είμαστε, άλλωστε και κοσμοπολίτες ως λαός. Όμως, όσοι αποφασίσουν να φύγουν για το εξωτερικό, πρέπει να έχουν προετοιμάσει τη μετάβασή τους εκεί με πολλή προσοχή και περίσκεψη, διότι τα πράγματα δεν είναι πάντα ρόδινα έξω, καθώς ελλοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι και παραμονεύουν άσχημες απογοητεύσεις. Δεν χωρούν στην περίπτωση αναχώρησης για το εξωτερικό, ρομαντισμοί, τυχοδιωκτισμοί ή προχειρότητες. Πρέπει εκεί που θα πάνε όσοι αποφασίσουν να φύγουν, να έχουν εγγυημένη εργασία και πολύ καλό θα ήταν να υπάρχουν στα πέριξ στενοί φίλοι ή συγγενείς, για το απαραίτητο back up και τη βοήθεια, αν κάτι δεν πάει καλά. Και πρέπει να έχει υπολογιστεί σωστά το κόστος ζωής, σε σχέση με τις απολαβές. Ελπίζω μόνο, όλοι οι ταλαντούχοι νέοι μας που έφυγαν, να γυρίσουν κάποια στιγμή πίσω. Η πατρίδα τους χρειάζεται.

Ένα 24ωρο πρωθυπουργός..

Τι θα έκανα, υποθέτω πως ρωτάς… Τι να σου πω τώρα! Ο χρόνος είναι πολύ λίγος, αλλά, θα αποκαθιστούσα σίγουρα κάποιες εξόφθαλμες αδικίες. Από αυτές που αποκαθίστανται με ένα τηλεφώνημα. Είναι απίστευτο πόσα μπορεί να κάνει κάποιος με επιρροή, με ένα τηλεφώνημα, για κάποιους συνανθρώπους του. Κι όμως, όσο κι αν ακούγεται εξωφρενικό, χιλιάδες χρόνια προβλήματα των πολιτών θα μπορούσαν να λυθούν μόνο με ένα τηλεφώνημα από ψηλά… Αυτό θα έκανα λοιπόν. Και θα φρόντιζα και για τους άστεγους.

Ιστορική προσωπικότητα που θαυμάζεις;

Πολλές. Θα ξεχώριζα όμως τον Ίωνα Δραγούμη. Ήταν πατριώτης, ήταν διανοητής, ήταν οραματιστής, ήταν εστέτ, δεν φοβήθηκε να αναλάβει δράση για την απελευθέρωση της Μακεδονίας μας και τον ερωτεύτηκε η Πηνελόπη Δέλτα. Φοβερό, έτσι; Όλα γύρω από τη ζωή του συναρπάζουν, εκπέμπουν πάθος, ανωτερότητα, υψηλή αισθητική και περιπέτεια! Όμως, δεν σου κρύβω και τον θαυμασμό μου για τον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα Διγενή, ο οποίος ανακηρύχθηκε μάλιστα από τη Βουλή το 1959, «άξιο τέκνο της πατρίδας»! Ο αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο, υπό την αντρειωμένη ηγεσία του, αποτελεί παγκόσμιο πρότυπο αντίστασης, αυταπάρνησης και αυτοθυσίας, αλλά και στρατηγικής. Όλοι οι Έλληνες πρέπει να επισκεφθούν τα Φυλακισμένα Μνήματα στις φυλακές της Λευκωσίας.

Έχεις πρότυπα;

Σαφέστατα, αν και είναι δύσκολο να ακολουθήσω τις διαδρομές τους. Άλλωστε, δεν θέλω. Κάθε διαδρομή είναι μοναδική και αυτή είναι η γοητεία της ζωής. Τα πρότυπά μου, είναι κυρίως αξιακά. Ήδη, αναφέρθηκα σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Όμως, η ζωή καθημερινά μας φανερώνει νέα πρότυπα. Όπως και να έχει, όλοι χρειαζόμαστε μπούσουλες. Και οι άνθρωποι που ξεχωρίζουν, περιλαμβάνονται αναμφίβολα στους πλοηγούς της ζωής για πολλούς εξ ημών. Όλοι έχουμε μιλήσει με πρόσωπα που μας άφησαν άφωνους, είτε αυτοί είναι άνθρωποι άγνωστοι στο ευρύ κοινό, είτε είναι κληρικοί, είτε είναι επιστήμονες, είτε είναι αθλητές, είτε είναι οτιδήποτε άλλο. Και κρατήσαμε στο μυαλό μας τα λόγια τους.

Αποτυχία..Πως την αντιμετωπίζεις;

Με ψυχραιμία. Αυτό μαθαίνεται, όταν φας τα μούτρα σου μερικές φορές. Είναι δύσκολο να έρχεσαι αντιμέτωπος με τις μετριότητές σου, που συνήθως φταίνε και για τις ήττες. Θέλω όμως να σου πω κάτι: τις μεγαλύτερες νίκες, τις πέτυχα εναντίον του εαυτού μου. Τις απόλαυσα όλες και τις πανηγύρισα και τις πανηγυρίζω ακόμα! Και ήταν οι ήττες που μου έδειξαν το δρόμο. Χωρίς ήττες, πως θα μάθαινε κάποιος, πώς θα βελτιωνόταν, πώς θα δυνάμωνε; Αλλά, υπάρχουν και άλλα μονοπάτια που οδηγούν στις επιτυχίες. Απαιτείται ενίοτε αλλαγή ρότας. Και οι αποτυχίες μας λένε το πότε και το πώς.

Δυσκολεύεσαι στις συνεργασίες σου;

Συνήθως όχι. Προσαρμόζομαι εύκολα σε νέες καταστάσεις, πειθαρχώ στα δεδομένα και στην ιεραρχία. Χωρίς όμως να είμαι κομφορμιστής. Κάνω εύκολα φίλους και συνοδοιπορώ μαζί τους στη ζωή. Στις συνεργασίες μου δεν φοβάμαι να προσφέρω ό,τι έχω και δεν έχω. Αλλά, δεν φοβάμαι και να εκφράσω τη δυσαρέσκειά μου, να βγω μπροστά ή και να συγκρουστώ, αν το κρίνω απαραίτητο ή αν αισθάνομαι ότι «πνίγομαι». Και αυτό το τελευταίο, μερικές συγκρούσεις δηλαδή, τις έχω πληρώσει. Αλλά, για κάποιο λόγο δεν τις μετάνιωσα κιόλας. Ίσως διότι με βοήθησαν να σέβομαι τον εαυτό μου.

Τι δεν σου αρέσει στη δουλειά σου;

Έκανα ένα ωραίο ταξίδι με τη δημοσιογραφία, το οποίο όμως συνεχίζεται, παρά τις μεγάλες δυσχέρειες της εποχής μας. Τι δεν μου αρέσει; Να σου πω: είναι πολύ σκληρή δουλειά. Οι πιέσεις είναι φοβερές, όπως και το στρες. Η δημοσιογραφία μου αφαιρούσε και εξακολουθεί να μου αφαιρεί σχεδόν όλο μου τον χρόνο. Και ο χρόνος είναι το κεφάλαιό μας, είναι ό,τι έχουμε. Αν σπαταληθεί, δεν γυρίζει πίσω. Σημείωσε και κάτι: η δημοσιογραφία σε γοητεύει, σε αποπλανεί, σε εξαναγκάζει πολλές φορές να την αγαπήσεις παράφορα. Και αυτό καθίσταται μείζον πρόβλημα στην προσωπική σου ζωή. Διότι σε αφαιρεί από τους ανθρώπους που αγαπάς και σε αγαπούν. Έχει μεγάλο προσωπικό κόστος λοιπόν η δουλειά μας. Επίσης, έχουμε χαμηλό προσδόκιμο ζωής. Πόνεσα πολύ το 2017 για αγαπημένους συναδέλφους που «έφυγαν».

  

Τι μπορεί να σε πονέσει;

Η έλλειψη σεβασμού, η αγένεια, η αναιτιολόγητη εχθρότητα, η ανειλικρίνεια, η ζηλοφθονία, η αναξιοκρατία και η αδικία. Και είναι ο κατάλογος μακρύτερος, αλλά ας μείνω σε αυτά τα πολύ βασικά. Είμαι συναισθηματικός, οπότε ο πόνος, όπως τουλάχιστον υποθέτω πως τον εννοείς, είναι μέσα στο πρόγραμμα. Και έχω αγαπήσει κιόλας. Αυτό που το πας; Όμως, γενικά με πονάει η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η πατρίδα μου.

Τι είναι πειρασμός για σένα;

Είσαι σίγουρη ό,τι θέλεις να σου πω; Πολλά! Δεν φοβάμαι να ζήσω. Οι πειρασμοί υπάρχουν και για να το πω αλλιώς, ενίοτε είναι… απαραίτητοι! Ορίστε, το είπα! Σε βοηθούν λοιπόν οι πειρασμοί να εξερευνήσεις τα όριά σου, τις αντιστάσεις σου, να καταλάβεις ποιος είσαι. Και φυσικά, δεν υπάρχει σοβαρός λόγος, πότε – πότε, να μην ενδίδεις. Με μέτρο όμως, καθώς καλό θα είναι να είσαι σε θέση να ελέγχεις γενικότερα την κατάσταση… Αλλά, όπως και να έχει, ο πειρασμός νικά ενίοτε και ο έλεγχος χάνεται. Είναι ουτοπία να νομίζει ένας άνθρωπος ότι μπορεί να τον διατηρήσει, ειδικά στον έρωτα… Αυτά, για να μην κρυβόμαστε πίσω απ’ το δάκτυλό μας.

Τι σε σοκάρει;

Η αποϊεροποίηση της ανθρώπινης ζωής, η βαναυσότητα, η ελευθεριότητα, οι απάνθρωπες ολοκληρωτικές ιδεολογίες, η αταξία και η ανομία που επικρατούν δυστυχώς στη χώρα μας, ο ωχαδερφισμός, η αδιαφορία, η αναίδεια, η χυδαιότητα, οι βέβηλες συμπεριφορές. Και άλλα πολλά. Είναι και αυτές οι αμέτρητες ευαισθησίες μου… Είμαι και συντηρητικός γενικά, μετράω πολύ τις συμπεριφορές. Οπότε, δεν είναι ασυνήθιστο να σοκάρομαι. Μια ζωή σοκάρομαι. Ζω σοκαρισμένος. Θέλω όμως εδώ να πω κάτι: με σοκάρει πάρα πολύ και είναι θαυμάσια ευκαιρία να το πω, η έλλειψη αισθητικής που παρατηρώ γύρω μου. Κάτι δεν πήγε καθόλου καλά τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα.

Τι σε γοητεύει;

Οι γυναίκες φυσικά. Και η κομψότητα, η καλλιέργεια, η υψηλή αισθητική, η βυζαντινή και η μεσαιωνική αρχιτεκτονική και τα κάστρα. Και τα στοιχεία εκείνα που κάνουν το οτιδήποτε πολύ ιδιαίτερο και ξεχωριστό. Πάνω απ’ όλα όμως, με γοητεύει το ελληνικό βίωμα, στην αγνή μορφή του. Το φως ιλαρόν, μια τελευταία ακτίνα φωτός που πέφτει μέσα στην εκκλησιά πριν τον εσπερινό, η θέα από τον παραδοσιακό οικισμό της Οίας, στην Σαντορίνη… Εδώ πρέπει να σταματήσω, αλλιώς θα μιλώ μέχρι αύριο για το βίωμα της ζωής στην Ελλάδα. Η πατρίδα μας είναι πάρα πολύ όμορφη, συγκλονιστικά όμορφη θα έλεγα.

Τι προσέχεις σε μια γυναίκα;

Αν είναι κομψή στην εμφάνιση, διότι αυτό αντικατοπτρίζει πολλά, μιας και η αισθητική Παιδεία είναι κάτι πολύ σημαντικό. Επίσης, αν είναι κομψή στους τρόπους της και αν η συμπεριφορά της είναι πηγαία. Απεχθάνομαι τον κομφορμισμό και την προσποίηση, με απωθούν η στημένη δημοσιοσχετίστικη συμπεριφορά και το ψεύτικο χαμόγελο και η δήθεν ουδετερότητα που εκπέμπουν. Η ζωή είναι πολύ σύντομη για να δειλιάζουμε, για να μη ρισκάρουμε, για να φοβόμαστε τη σαγήνη και τις επιπτώσεις της και για να αποφεύγουμε το φλερτ, τα ξεσηκωτικά και ανεξέλεγκτα συναισθήματα αλλά και την «εξερεύνηση» των ανθρώπων που μας κινούν το ενδιαφέρον. Ξέρεις, η πολιτική ορθότητα προσπαθεί να επιβάλει νέες συμπεριφορές, που μόνο την απομόνωση και τη μοναξιά φέρνουν στη ζωή των ανθρώπων.

Τι δεν έκανες και μετάνιωσες;

Με το ρήμα «μετανιώνω» δεν τα πάω καλά, να ξέρεις. Η ζωή είναι γεμάτη εμπειρίες, ένα κολάζ βιωμάτων, ποικίλων αποχρώσεων. Φυσικά, στο κάδρο είναι και ο πόνος… Οι πολλές εμπειρίες «γεμίζουν» πάντως τον άνθρωπο. Αν μπορούσα να γυρίσω το χρόνο πίσω, θα προσπαθούσα να γίνω ακόμα πιο δημιουργικός, θα μάθαινα ίσως και άλλες ξένες γλώσσες, ίσως επιπρόσθετα να σπούδαζα και ψυχολογία. Θέλω όμως να σου εκμυστηρευτώ κάτι: η ζωή μου ως σήμερα, ήταν παραμυθένια, στην κυριολεξία. Έζησα και ζω έντονα, ταξίδεψα και ακόμα ταξιδεύω, έχω γευτεί την αγάπη και έχω εξαιρετικούς φίλους. Οι δυσκολίες ήταν και παραμένουν πολλές. Δεν έχω όμως παράπονο.

Πως ηρεμείς;

Οδηγώ στην παραλιακή φτάνοντας μέχρι το Σούνιο, ακούω κλασική μουσική, κοιτάζω τη θάλασσα, προσπαθώ να ακούσω τους ήχους της φύσης, γυμνάζομαι, περπατώ πολύ. Κυρίως όμως, προσπαθώ να συναναστρέφομαι με μορφωμένους, καλλιεργημένους και κομψούς ανθρώπους. Και «βυθίζομαι» πολύ συχνά και στη βιβλιοθήκη μου. Ελύτης, Καραγάτσης, Τόμας Μαν και Σαλβαδόρ Νταλί, ο οποίος έγραφε κιόλας, κάτι που πολλοί δεν ξέρουν, περιλαμβάνονται στα διαβάσματά μου. Και πολλοί άλλοι φυσικά. Δεν μπορώ πραγματικά να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς τα βιβλία, σε καμία περίπτωση. Χρωστάω πάρα πολλά στα βιβλία. Έδωσαν περιεχόμενο στη ζωή μου, με εξανθρώπισαν.

Αγαπημένος προορισμός;

Η Λισαβόνα, ανεπιφύλακτα. Πρόσθεσε όμως και το Πόρτο, το οποίο επισκέφθηκα πολύ πρόσφατα μετά από πολλά χρόνια και με γοήτευσε. Όμως, λατρεύω και την Ιταλία, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της. Αλλά, η Λισαβόνα υπήρξε πάντα το απάγκιό μου στις τρικυμίες της ζωής. Πλέον, έχει ανακαινιστεί όλο τον κέντρο της και είναι μια κούκλα. Ζουν στην Λισαβόνα και στην Πορτογαλία γενικότερα, άνθρωποι που αγαπώ. Πέρασα αρκετά καλοκαίρια εκεί, σε μικρότερη ηλικία. Στην Λισαβόνα γεννήθηκε και μεγάλωσε η μητέρα μου. Την επισκέπτομαι συχνά από μικρή ηλικία. Με γαληνεύει. Για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Νταλί στα «Κρυμμένα Πρόσωπα», η Λισαβόνα είναι η νεράιδα της ισορροπίας μου. Πάντα ήταν.

Έχεις καταφέρει να μας ταξιδεύεις μέσα από τα βιβλία σου… Είναι ένα άλλο κεφάλαιο που θα ήθελα να μας μιλήσεις γι’ αυτό…

Τα βιβλία… Η διέξοδος, η λύτρωση, η απελευθέρωση της αχαλίνωτης δημιουργικότητας. Έχω γράψει έντεκα. Μελέτες, μυθιστορήματα που προκάλεσαν πολλή συζήτηση και τώρα τελευταία το «Ανωμοτί», μια συλλογή κειμένων, σκέψεων θα έλεγα, όχι μύχιων, που ξετρέλανε κάποιους φίλους μου αν κι εγώ, παρότι το εξέδωσα, ήμουν ο ίδιος πολύ επιφυλακτικός. Ήταν και ο σχεδόν πειραματικός χαρακτήρας της υπόθεσης… Λέω να ξανακάνω όμως κάτι ανάλογο σε πρώτη ευκαιρία. Με κάνει και αισθάνομαι ζωντανό και δημιουργικό η συγγραφή και η έκδοση των βιβλίων μου. Κάνω σαν τρελός από χαρά κάθε φορά που πιάνω ένα καινούριο στα χέρια μου. Και λέω πράγματα στο τελευταίο ειδικά, που δεν θα μπορούσα να πω αλλιώς. Ξέρεις, διάβαζα πολύ από μικρή ηλικία, τα βιβλία ήταν και παραμένουν πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μου. Έντυσαν τη ζωή μου, όπως και η μουσική, με έμαθαν να ονειρεύομαι, όξυναν τη φαντασία μου, με έμαθαν πολλά.

    

Φωτογράφος: Άρης Ρούπινας 

Συνέντευξη: Βιβή Κάραλη

Ευχαριστούμε το bartesera για την παραχώρηση του χώρου (Κολοκοτρώνη 25 Στοά Πραξιτέλους-Αθήνα-Τηλ: 2103229805)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ