Άλμπερτ Μπαντούρα: Η συμβολή του στο χώρο της ψυχολογίας

Οι πρώτες ερευνητικές προσπάθειες του Μπαντούρα αφορούσαν το ανθρώπινο κίνητρο, τη δράση και τη σκέψη. Η μελέτη που πραγματοποίησε σε συνεργασία με τον Ρίτσαρντ Ουόλτερς για την εξερεύνηση της κοινωνικής επιθετικότητας, τόνισε την επίδραση των συμπεριφορών μοντελοποίησης και άνοιξε το δρόμο για την έρευνα στον τομέα της μάθησης μέσω της παρατήρησης.

Στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι η παιδική επιθετικότητα αναπτύσσεται όταν αυτή εκδηλώνεται ως πρότυπο από τους ενήλικες, ο Μπαντούρα πραγματοποίησε το πολύ γνωστό πείραμά του με την κούκλα Μπόμπο.

Κατά τη διάρκεια του πειράματος, παιδιά παρακολουθούσαν ενήλικες να συμπεριφέρονται βίαια σε μία κούκλα. Ωστόσο, εάν ο ενήλικας υφίστατο κάποιο είδος τιμωρίας για τη βίαιη συμπεριφορά του απέναντι στην κούκλα, τα παιδιά παρουσίαζαν μικρότερες πιθανότητες να χτυπήσουν την κούκλα.

Το συγκεκριμένο πείραμα μνημονεύεται συχνά από όσους τάσσονται κατά της βίας που προβάλλεται από τα μέσα ενημέρωσης, ωστόσο έχει συχνά επικριθεί για ηθικούς λόγους διότι θεωρείται ότι εξέθεσε παιδιά σε βίαιη συμπεριφορά.

Μέσα από τη μελέτη της έμμεσης μάθησης, και χωρίς να αμφισβητεί την αξία του μηχανισμού της μάθησης μέσω των ενισχύσεων, οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να μάθουν και μέσα από την απλή παρατήρηση του κοινωνικού περιβάλλοντος, μιμούμενα συχνά τις συμπεριφορές των άλλων. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως η θεωρία της κοινωνικής μάθησης.

Ωστόσο, η μάθηση μέσω προτύπων δεν αποτελεί μία αυτοματοποιημένη διαδικασία μιμητικής αναπαραγωγής, αλλά πρόκειται για μία δημιουργική και αφαιρετική πορεία κατά την οποία το άτομο, αξιοποιώντας τις παρατηρήσεις των κοινωνικών προτύπων, καλείται να επιλέξει δικούς του προσανατολισμούς και ερμηνείες.

Ο Μπαντούρα ανέπτυξε, επίσης, τη θεωρία της αυτό-αποτελεσματικότητας.

Η αυτό-αποτελεσματικότητα ή αυτεπάρκεια είναι η υποκειμενική κρίση του ατόμου για την ικανότητά του να ακολουθήσει συγκεκριμένες ενέργειες, καθώς και την αποτελεσματικότητα των ενεργειών αυτών.

Διαπίστωσε, λοιπόν, ότι οι άνθρωποι που πίστευαν ότι μπορούσαν, για παράδειγμα, να ξεπεράσουν τις φοβίες τους, είχαν περισσότερες πιθανότητες να το κατορθώσουν. Η έννοια της αυτό-αποτελεσματικότητας έχει, επίσης, διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εκπαιδευτική ψυχολογία. Οι μαθητές που πιστεύουν ότι μπορούν να κατανοήσουν πλήρως μία έννοια εμφανίζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουν το στόχο αυτό.

Παρακάτω παρουσιάζονται κάποια αποφθέγματα του Άλμπερτ Μπαντούρα

-Η ψυχολογία δεν μπορεί να πει στους ανθρώπους πώς θα έπρεπε να ζήσουν τη ζωή τους. Μπορεί, ωστόσο, να τους παρέχει τα μέσα για την πραγματοποίηση προσωπικών και κοινωνικών αλλαγών.

-Οι πεποιθήσεις των ανθρώπων για τις ικανότητές τους έχουν βαθιά επίδραση σε αυτές τις ικανότητες.

-Το ανθρώπινο μυαλό είναι δημιουργικό, προληπτικό και στοχαστικό – όχι μόνο αντιδραστικό.

-Για να πετύχουν, οι άνθρωποι χρειάζονται μια αίσθηση αυτο-αποτελεσματικότητας, να παλέψουν μαζί με την ανθεκτικότητα για να αντιμετωπίσουν τα αναπόφευκτα εμπόδια και τις ανισότητες της ζωής.

-Έχουμε επενδύσει περισσότερο στις θεωρίες της αποτυχίας από ότι στις θεωρίες της επιτυχίας.

-Τα άτομα με υψηλή βεβαιότητα στις ικανότητές τους προσεγγίζουν δύσκολα καθήκοντα ως προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν και όχι ως απειλές που πρέπει να αποφευχθούν.

-Η μάθηση είναι αμφίδρομη. Μαθαίνουμε από το περιβάλλον και το περιβάλλον μαθαίνει και τροποποιείται χάρη στις ενέργειές μας.

-Η αυτοπεποίθηση δεν εξασφαλίζει απαραίτητα την επιτυχία, αλλά η δυσπιστία προς τον εαυτό γεννά την αποτυχία!

Πηγή: https://www.psychology.gr

https://toperiodikomou.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ