Άνθρωποι με σχιζοφρένεια. Πώς χρησιμοποιούν το διαδίκτυο;

Πριν τέσσερα χρόνια, ένας 19χρονος Ολλανδός ο οποίος είναι γνωστός μόνο ως «Tarik Z» εισέβαλλε σε έναν τηλεοπτικό σταθμό με ένα, όπως αποδείχθηκε, ψεύτικο όπλο και απαίτησε να έχει τηλεοπτικό χρόνο. Έπειτα στάθηκε εκεί φορώντας το κοστούμι και τη γραβάτα του, μουρμουρίζοντας διάφορα για μερικά λεπτά μέχρι που η ομάδα SWAT μπήκε μέσα και τον συνέλαβε ζωντανά στην τηλεόραση. Αργότερα ισχυρίστηκε ότι είχε κάνει την εισβολή για λογαριασμό μιας κολεκτίβας χάκερ που με τη σειρά της δούλευε για τις ολλανδικές μυστικές υπηρεσίες. Η αστυνομία ανακοίνωσε πάντως ότι έδρασε μόνος του.

Ένας συμμαθητής του Tarik Z δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο δράστης είχε πλούσια φαντασία και πως «τα τελευταία χρόνια ενδιαφερόταν για τις θεωρίες συνωμοσίας που αφορούν τους Ελευθεροτέκτονες και μια νέα τάξη πραγμάτων». Από τότε ειδησεογραφικές σελίδες έχουν εικάσει ότι αυτή ήταν η πρώτη εμφάνιση μιας σοβαρής ψυχιατρικής κατάστασης, επισημαίνοντας ότι οι παραληρηματικές διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια συνήθως κάνουν την εμφάνισή τους γύρω στην ηλικία του Tarik.

Αλλά από πού σκέφτηκε την ιδέα μιας κολεκτίβας χάκερ που εκτελεί μυστικές επιχειρήσεις για την ολλανδική κυβέρνηση; Θα μπορούσε ο χρόνος που έχει περάσει στο διαδίκτυο να τον έχει επηρεάσει με οποιοδήποτε τρόπο, όπως πείθοντάς τον ότι η αναπαράσταση της ταινίας Airheads του 1994 ήταν καλή ιδέα;

Το 2010, εκπονήθηκε μελέτη πάνω στο πώς οι σχιζοφρενείς χρησιμοποιούν το διαδίκτυο από την Beate Schrank και ακόμα τρεις Αυστριακούς γιατρούς. Η τελική έκθεση είχε τον τίτλο «Πώς χρησιμοποιούν το δίκτυο ασθενείς με σχιζοφρένεια: μια ποιοτική μελέτη».

‘Έναν άνθρωπο με παραισθήσεις, τον ενοχλεί το διαδίκτυο.’

Κάνοντας συνεντεύξεις με ανθρώπους που βρίσκονταν σε διαφορετική φάση της νόσου και σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, οι ερευνητές παρείχαν ένα παράθυρο στο πώς φαίνεται το διαδίκτυο σε έναν άνθρωπο που πάσχει από παραισθήσεις. Πρώτα απ’όλα τους ενοχλεί.

«Όταν εμφανίζονταν πολλά αναδυόμενα παράθυρα αισθάνονταν παρανοϊκοί» μου είπε η Beate Schrank. Επίσης εξοργίζονταν από ιστοσελίδες που δεν επιτρέπουν στους χρήστες να χρησιμοποιήσουν το κουμπί της επιστροφής σε ένα πρόγραμμα περιήγησης.

Τα άτομα με σχιζοφρένεια ψάχνουν αυτό που η Schrank ονόμασε «πλατφόρμες ειδικά για την ασθένεια» για να μιλήσουν για τη διαταραχή. Εκείνη την περίοδο, είπε, αυτό ήταν συνήθως ένας πίνακας μηνυμάτων που φιλοξενούνταν από ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα σχετικό με την ψυχική υγεία. Σήμερα, είναι πιθανό να υπάρχει κάτι τέτοιο στο Reddit. «Κάτι σαν το Reddit είναι προφανώς πολύ σημαντικό για όλα τα είδη των διαταραχών, αλλά ιδιαιτέρως για εκείνα που έχουν μεγαλύτερο στίγμα, όπως η σχιζοφρένεια» είπε.

Πράγματι, ένας χρήστης του Reddit που ονομάζεται «-Renton-» προσφάτως έγραψε για το στίγμα στο ευρύτερο διαδίκτυο και οι παρατηρήσεις του είχαν θερμή υποδοχή από την κοινότητα για τη σχιζοφρένεια στο Reddit:

Έχω συναντήσει πολλούς ανθρώπους που απλά δεν πιστεύουν ότι υπάρχουν σχιζοφρενείς στο διαδίκτυο. Έχουμε φθάσει στο σημείο όπου εάν κάποιος ΠΑΡΑΔΕΧΘΕΙ σε μια online κοινότητα ότι έχει σχιζοφρένεια, όλοι γελούν. Γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι σαν το να έχεις σχιζοφρένεια ή ακόμα και να είσαι διπολικός (ίσως σε μικρότερο βαθμό) να σημαίνει πως δεν μπορείς να είσαι online. Είναι απλά αδύνατο για αυτούς τους ανθρώπους.

Η δρ.Schrank μου είπε ότι πολλές φορές τα άτομα με σχιζοφρένεια αποσπάται η προσοχή τους και χάνουν το νόημα όταν προσπαθούν να έχουν μια φιλική συζήτηση και αυτό προκαλεί κοινωνική αγχώδη διαταραχή. «Η χρήση του διαδικτύου γι’ αυτά τα πράγματα θα έκανε ευκολότερη την επικοινωνία με τον κόσμο, γιατί μπορούν να εστιάσουν απλά στο περιεχόμενο» είπε.

Ωστόσο μαζί με το πλεονέκτημα της ενίσχυσης της ανθρώπινης επαφής έρχονται και οι παγίδες. Μερικά άτομα που συνεργάστηκαν στη μελέτη ανέφεραν επεισόδια στη διάρκεια των οποίων αποσπάται η προσοχή τους ή «αποτραβιέται» από όλες τις πληροφορίες. Κάποιοι περνούσαν αμέτρητες ώρες στο διαδίκτυο. «Αυτό δημιουργούσε διάφορες ιδέες στο κεφάλι τους ή θα οδηγούσε σε παρανοϊκές ή ψυχωτικές ιδέες» είπε η Schrank.

Μια άλλη δυσκολία που έχουν οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια στο διαδίκτυο είναι ποια πληροφορία μπορούν να εμπιστευτούν. Ο οποιοσδήποτε μπορεί να έχει αυτό το πρόβλημα, αλλά το διαδίκτυο είναι ένας δρόμος μετ’εμποδίων για τους παρανοϊκούς και των οποίων η προσοχή εύκολα αποσπάται. Η έρευνα για κάτι απλό μπορεί να είναι μια επικίνδυνη προοπτική. Για παράδειγμα, εάν αποφασίσω να ανακαλύψω εάν η 11η Σεπτεμβρίου δικαιολογούσε τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, η πρώτη ερώτηση είναι αν η 11η Σεπτεμβρίου συνέβη πραγματικά. Και κάνοντας αναζήτηση με τη φράση «συνέβη πραγματικά η 11η Σεπτεμβρίου;» προφανώς δεν σε στέλνει σε κάποιο κουτάκι που λέει «φυσικά συνέβη».

Αυτό που αρχίζει ως μια απλή πληροφοριακή έρευνα μπορεί γρήγορα να γίνει ένα μεγάλο ταξίδι σε έναν κόσμο συνωμοσιολογίας. «Θυμάμαι έναν από τους συμμετέχοντες στην έρευνα να μου λέει ότι κοιτούσε κάθε λέξη και έψαχνε όλο και βαθύτερα και βαθύτερα και βαθύτερα» είπε η Schrank. Και οι συνωμοσίες μόνο ακίνδυνες είναι, μέχρι να ρισκάρεις την υγεία σου.

Οι ασθενείς που υποφέρουν από παραισθήσεις και εμφανίζουν συμπτώματα και κάποιας άλλης ιατρικής κατάστασης είναι ιδιαιτέρως ευάλωτοι στο να τους ξεγελάσουν.

«Είναι πιο ανήθικο να εκμεταλλεύεσαι εκείνους που είναι όχι μόνο απελπισμένοι αλλά και δυνητικά έχουν μειωμένη κρίση λόγω των συμπτωμάτων της ασθένειάς τους, όπως είναι τα άτομα με ψύχωση» είπε η Schrank. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι οι αδίστακτοι δεν τους εκμεταλλεύονται.

Ακόμα και χωρίς το διαδίκτυο, λέει η Schrank, οι απελπισμένοι σχιζοφρενείς συχνά την πατάνε με την ψευδοεπιστήμη, επενδύουν σε μη επιστημονικές θεραπείες ή «αγοράζουν βιβλία για το πώς να μιλήσουν με τους νεκρούς κ.λ.π». Όταν στο μείγμα προστίθεται το διαδίκτυο, μπορεί να βρεθούν να πληρώνουν για τρελά πράγματα.

Για παράδειγμα, τα παραληρηματικά άτομα με δερματικά προβλήματα συχνά βρίσκονται στη σφαίρα των συνομωσιών «Morgellons». Ο όρος Morgellons επινοήθηκε το 2001, σύμφωνα με τους New York Times και ενώ μερικοί ασθενείς με Morgellons πραγματικά έχουν δερματικά προβλήματα, γενικά έχουν διαγνωστεί με ψυχιατρικό πρόβλημα: την παραληρηματική παρασίτωση, δηλαδή πιστεύουν ότι παράσιτα ζουν κατά από το δέρμα του ατόμου. Αυτό μπορεί να είναι σύμπτωμα σχιζοφρένειας, ή ακόμα και παρενέργεια από την πολλή κοκαΐνη. Το γεγονός ότι η Morgellons δεν είναι απαραιτήτως μια πραγματική ασθένεια, φυσικά δεν θα έπρεπε να σταματά τον κόσμο από το να κάνει online συγκρίσεις σημειώσεων, αλλά πολύ συχνά κάποιος κερδίζει από αυτές.

Ιστότοποι με θαυματουργές θεραπείες συχνά έχουν ενότητες με τον τίτλο «Άρθρα» που είναι απλά κείμενα-κλειδιά για βελτιστοποίηση ιστοσελίδων για τις μηχανές αναζήτησης (SEO) και με στόχο την προσέλκυση ερευνητών. (Για παράδειγμα: «Τα Morgellons προκαλούνται από χημικούς αεροψεκασμούς»). Όταν κάποιος ψάχνει έναν σχετικά με τα Morgellons όρο, η ενότητα «άρθρα» είναι σχεδιασμένη να βγαίνει σε αυτή την αναζήτηση και έπειτα το ίδιο το site είναι πολύ πιθανό να επιχειρήσει να πουλήσει στον ασθενή κάτι ωραίο και ακριβό, ίσως μετά από μια συζήτηση με ένα γιατρό που γνωρίζει τα Morgellons και ο οποίος ισχυρίζεται ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη τα ιατρικά προβλήματα του ασθενούς.

Το μόνο ψευτοπαρήγορο σε όλο αυτό είναι πως πολλοί σχιζοφρενείς δεν έχουν χρήματα για να τα χάσουν, μου είπε η Schrank. «Λόγω των πολύ σοβαρών συμπτωμάτων τους, πολύ συχνά χάνουν τις πιστωτικές κάρτες τους». Σύμφωνα με την Schrank, οι ασθενείς με σχιζοφρένεια ζουν συχνά μες τη φτώχεια και μπορεί να είναι αδύνατο για αυτούς να ξοδεύουν πολλά χρήματα μια και έξω.

Αλλά είναι πιο πιθανό το καλό που μπορεί να κάνει το διαδίκτυο στους σχιζοφρενείς να υπερτερεί οποιουδήποτε αρνητικού. Το γεγονός ότι τα άτομα ασχολούνται με κάτι-από το να μιλάνε με άλλους ανθρώπους μέχρι να παρακολουθούν ένα βίντεο για γάτες-μπορεί να βοηθήσει στο να μην εμφανιστούν οι παραισθήσεις. Όπως ο χρήστης του Reddit Kirs1132 είπε σε ένα νήμα για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων «Όταν είμαι μόνος και σκέφτομαι, τότε είναι που έρχονται οι φωνές».

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο https://www.vice.com/gr
Για περισσότερα ενδιαφέροντα άρθρα πατήστε εδώ: 
Όταν η κατάθλιψη εμφανιστεί…
Αγαπητή ανασφάλεια…
Μύθος: Μυθοπλασία ή πραγματικότητα;
https://toperiodikomou.gr/φόβοσ-μυθοπλασια-ή-πραγματικότητα/

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ